Top Notch

Door Timo Koren, 14-5-‘12

Fresku is een rapper met twee gezichten. Enerzijds is hij een introspectieve verteller van (persoonlijke) emotionele verhalen, anderzijds een scherp observerende lolbroek. Dat liet hij op zijn in 2010 verschenen debuut Fresku al zien door serieuze tracks als Twijfel en Nos Baranka af te wisselen met hilariteit in Kutkop en Lamballen. Het zorgde ervoor dat het voor het Nederlandse hiphoppubliek lastig was om de Antilliaanse rapper te plaatsen, zeker omdat hij als MC ook veelvuldig werd geassocieerd met zijn typetje Gino Pietermaai. Qua thematiek zijn de twee gezichten van Fresku op het op 11 mei verschenen Maskerade intact gebleven, ware het niet dat hij nog bewuster dan eerst met zijn zelfbeeld omgaat.

Het meest opvallend is zijn boodschap om na dit album te stoppen en al zijn tijd aan het opvoeden van zijn dochter te wijden. Dit zegt hij drie keer: in Alisha, Keuzes en MC Spithard Skit. Hoewel je in de twee eerstgenoemde tracks door de intensiteit waarmee hij rapt nauwelijks aan zijn woorden durft te twijfelen, haalt hij zijn beslissing in het laatstgenoemde nummer weer op een quasiserieuze manier onderuit. Het is precies deze contradictie die tekenend blijft voor Maskerade. Er is de oprechte kant: Fresku deelt zijn twijfels, reflecteert op zijn recent stukgelopen relatie, brengt een ode aan zijn dochter en verhaalt over een eenzaam negenjarig meisje. En er is de satirische kant: deze wordt met name gerepresenteerd door de scheldkanonnade van Theo Maassen en Uit de Hoogte, een parodie op de overdreven modieuze, zelffeliciterende Amsterdamse nachtclubjeugd (“Ik voel mij beter dan jullie negers//Je telt niet mee-hee”). Op een bijzonder kundige manier maakt hij zich samen met Teemong het vocabulaire en tongval van deze groep eigen, met hilarische gevolgen (“Ik kom er niet op klaar, dit is zebraleer//Wat weet je nou van zebraleer?”).

In vergelijking met zijn debuut heeft Fresku een prominent nieuw onderwerp toegevoegd: de Nederlandse hiphopscene. Behalve dat hij reflecteert op zijn eigen positie hierbinnen valt hij ook enkele collega’s aan, zonder deze direct bij naam te noemen. In Status roept hij rappers op bewuster om te gaan met de boodschap die zij uitdragen, in #Echte Tories noemt hij de verhalen van Nederlandse rappers over het (vele) geld dat zij verdienen ronduit nep. Daartegenover plaatst hij zijn eigen levensvisie: hard werken, voor zijn dochter zorgen, de huur betalen. Je zou het clichématig kunnen noemen dat Fresku tegen dit soort zaken ageert, maar door zijn oprechtheid en openheid klinkt hij overtuigend.

De kritiek op Fresku’s debuut was met name gericht op de wat slappe refreinen en de zware thematiek die te overheersend was. Die refreinen zijn gebleven; de vraag is of Neenah (Maskerade, Littekens) en Brace (Bijna Daar) echt wat aan het album toevoegen. De keuze is begrijpelijk, ze geven de tracks wat identiteit en herkenbaarheid mee, maar ze beginnen toch al snel te vervelen. De rol die deze gastbijdrages spelen is echter te klein om ervoor te zorgen dat ze op de zenuwen gaan werken. Wat thematiek betreft heeft Fresku enorme stappen vooruit gezet ten opzichte van zijn debuut: de onderwerpen zijn gevarieerder, de tracks zijn conceptueel sterker geworden en de muziek sluit beter aan bij de tekst (bijvoorbeeld de lachband in Sitcom).

Muzikaal gezien worden er op Maskerade gedurfde keuzes gemaakt. Een banger of een toegankelijke single ontbreekt. De muziek klinkt soms te heftig om als ‘mooi’ door te kunnen gaan. Dit werkt omdat het datgene wat Fresku wil vertellen ondersteunt en ervoor zorgt dat de boodschap overkomt. Het ronduit lelijke intermezzo in Sitcom (een reclameboodschap) irriteert en fascineert tegelijkertijd. Rappend probeert Fresku soms andere ritmes uit, hoewel hij niet heel anders klinkt dan op zijn debuut. Hij is taalkundig sterk en in de grappige nummers vaak spitsvondig.

Bij het uitkomen van Fresku in 2010 gold de Eindhovenaar als talent. Zoals Zo Moeilijk met Nieuwe Moves deze status wist te ontstijgen, doet Fresku dat met Maskerade. Hij vertegenwoordigt een eigen visie binnen de Nederlandse hiphopscene, door intense introspectie te combineren met ambigue humor. Hij is zelfbewust en weet zijn ideeën overtuigend over te brengen. Muzikaal is de plaat gewaagd, technisch gezien rapt Fresku sterk. Ondanks de lengte en enkele wat matigere tracks aan het eind, is Maskerade het beste Nederlandse hiphopalbum van 2012 tot dusver.

Lees hier ons interview met Fresku.