Lench Mob

Door Thomas Heerma van Voss, 8-10-‘10

"De eerste fan is bij deze in ieder geval al definitief afgehaakt." Met deze woorden besloot ik twee jaar geleden mijn recensie van Ice Cubes laatste album Raw Footage. In de tussentijd is er weinig veranderd: nog steeds weet de N.W.A.-veteraan zichzelf goed onder de aandacht te brengen zonder met grote labels in zee te gaan, nog steeds is hij uitermate kritisch op zijn rappende collega's en nog steeds heeft hij het liefst over zijn reputatie als Westcoast-legende.

Daarom zou er geen enkele reden te bedenken zijn waarom I Am the West plotseling wel kan bekoren - en toch is dit tot op zekere hoogte wel het geval. Ten eerste maakt Cube niet zoals op Raw Footage de fout om zijn nummers vrijwel allemaal vier, soms zelfs vijf minuten door te laten gaan. De gemiddelde speelduur van een track op I Am the West is omstreeks de drie minuten - en dat is precies goed: het geeft Cube genoeg tijd om zijn rapkunsten te etaleren, zonder dat hij in herhaling valt. En wat misschien belangrijker is: langzamerhand begint het hele personage Ice Cube totaal uniek te worden. Waar zijn voormalig N.W.A.-collega's zich ofwel in de schaduw houden (MC Ren), of toeleggen op het regisseren van pornofilms (Yella), of alleen met aankondigingen van nieuw materiaal het muzieknieuws nog halen (Dr. Dre), doet Ice Cube precies hetzelfde als twintig jaar geleden. De MC van in de veertig speelt geregeld in zoete familiefilms en woont netjes met zijn vrouw in een chique buurt, maar geef hem een microfoon en hij is weer hetzelfde straatschoffie als vroeger.

Op I Am the West lijkt Cube deze toch vreemde situatie zelf uitstekend door te hebben. De refreinen, de albumtitel: ze zijn allemaal zo over de top, dat ze weer passen. Over overwegend tamelijk goedkope dirty south-beats (afkomstig van legio onbekende producers) verkondigt Cube zijn boodschap met een ontzettende stelligheid. Zijn flow is tamelijk voorspelbaar, maar daar gaat het niet om: het gaat om dat typische zware stemgeluid dat hem in zijn begindagen al onderscheidde van de rest. Ook al weet je dat het niet klopt als hij zegt dat het kiezen is tussen je geld en je leven, uit Cubes mond klinkt, zoals altijd, ieder woord als waarheid - dus dan doet het er niet zo veel toe wat hij precies rapt.

In dat kader is het ook prettig dat veel nummers zo kort duren. Het zorgt er weliswaar voor dat het album (in tegenstelling tot Raw Footage) geen strak geheel vormt, eerder een verzameling losse schetsjes, maar dit houdt het tempo er tenminste in. Het heeft namelijk tot gevolg dat Ice Cube de aandacht continu vasthoudt - en dat is maar goed ook, want dan vallen de vele gebreken - zoals de matige gastrappers, de veelal voorspelbare producties en de soms afgezaagde teksten (zie titels als Too West Coast en Nothing Like L.A.) - niet of nauwelijks op. Ice Cube zegt het, dus het zal wel waar zijn.

Voor de duidelijkheid: I Am the West is absoluut geen kwalitatieve hoogvlieger. Dit negende solowerk van Cube staat vol clichés, de beats zijn - op enkele heerlijke uitzonderingen zoals No Country for Old Men en het intelligente Hood Robbin’ na - allerminst verheffend. De meeste nummers voegen dan ook niets toe aan Ice Cubes oeuvre, maar de man doet nog steeds volledig waar hij zin in heeft. Zijn stem heeft een autoriteit waar geen enkele andere Westcoast-rapper aan kan tippen. Hoeveel slordigheidsfoutjes hij dan ook maakt, hij komt ermee weg. En die sneer in de richting van Em en Dre op uitschieter Drink the Kool-Aid: ook daar komt hij mee weg. Want er zijn rappers die te lang door gaan, maar die grens is Cube al ruimschoots voorbij. Hij is langzamerhand onderdeel van het culturele erfgoed geworden.