Roc Nation

Door Jasper Veenstra, 5-10-‘11

“T-t-t-took my time, c-c-c-crept from behind//And open up your blinds, rise and shine: Cole World” rapt Jermaine Cole op Rise and Shine. Het heeft inderdaad zeker even geduurd eer Cole World het licht zag: twee jaar om precies te zijn. Lang, als je je bedenkt dat J. Cole de eerste artiest was die Jay-Z op zijn label Roc Nation tekende en de mixtapes The Come Up, The Warm Up en Friday Night Lights hoge ogen gooiden. Dat lijkt de opmaat van een uitgekiende marketingcampagne in bladen en op tv, snel gevolgd door een debuutalbum.

Toch ging de start van J. Coles carrière niet van een leien dakje. Zijn platencontract tekende hij in 2009 en de leadsingle Who Dat van Cole World kwam al in de zomer van 2010 uit. Verder dan plekje 93 van de Billboard Top 100 kwam de single echter niet en een koerswijziging was noodzakelijk. Schreeuwerige brag & boast-nummers als Who Dat (nog slechts een bonusnummer) hebben plaatsgemaakt voor rustigere, meer melodieuzere liedjes.

Voor een groot deel althans. J. Cole is geen rapper à la Theophilus London: Coles raps gaan ‘gewoon’ over geld, faam, meisjes en het leven op de straat. Vrij bekende hiphoponderwerpen dus en dat betekent dat Cole World geen plaat is geworden die bol staat van mijmeringen over (on)geluk en liefdesverdriet, maar een air van daadkracht en een from-rags-to-riches-mentaliteit uitdraagt. Dat levert nummers als Can’t Get Enough en Work Out (ook een bonusnummer trouwens) op: vanaf de eerste toon raak en met een soepel flowende, zelfverzekerde Cole.

Dat ligt niet in de laatste plaats aan de geweldige producties, die op twaalf van de vijftien nummers in de handen van J. Cole zelf liggen. Nu leunen de bovengenoemde nummers wel erg zwaar op samples, maar dat mag de pret niet drukken. Stuk voor stuk zijn de nummers op Cole World sterke muzikale gehelen, met veel soul maar zonder overbodige franjes. Dat is misschien nog wel het meest opzienbarende aan het album: hoewel J. Cole als rapper al door een groot publiek werd gewaardeerd, is de producer J. Cole een talent dat nog veel te weinig erkenning heeft gekregen.

Daarmee is overigens niet gezegd dat de rappende J. Cole tegenvalt. Sterker nog, de lange aanlooptijd heeft ervoor gezorgd dat hij op zijn debuut overkomt als een volwassen rapper die zijn luisteraars weet te boeien. Vooral op de zoals al gezegd relatief vele rustigere nummers excelleert hij met verhalen over zijn afwezige vader, mislukte relaties en zijn rise to fame. Daarbij schroomt hij trouwens niet al eerder uitgebracht werk opnieuw in te zetten: Lights Please en In the Morning stonden al op zijn mixtapes. Gelukkig valt daarnaast nog genoeg te genieten, vooral van nummers als Lost Ones en afsluiter Breakdown. Hier toont J. Cole zijn ware klasse, door mooie verhalen met moeilijke onderwerpen te vertellen: ongewenste zwangerschappen, afwezige vaders en aan crack verslaafde moeders.

Dat de plank af en toe ook flink wordt misgeslagen behoedt het album voor een vijfsterren-recensie. Mr. Nice Watch is typisch zo'n brag en boast-nummer dat overtuiging en schwung mist, maar waarschijnlijk vanwege de feature met Jay-Z toch op de tracklist mocht (moest?) blijven. Dollar and a Dream III weet zijn twee voorgangers niet te overtreffen en titelnummer Cole World is vooral erg druk en ontbeert een goed rappende J. Cole, maar als album is Cole World wél een indrukwekkend debuut. Zowel achter de knoppen als achter de mic staat Cole zijn mannetje en hij is niet bang om van de geijkte paden af te wijken en zich kwetsbaar op te stellen. Dat kan toch niet anders dan resulteren in een hogere notering dan nummer 93.