Door Rob van den Aker, 18-8-‘11

Beeld: Marc Deurloo (foto Brother Ali)

Krijgt een commerciële release op Hiphopleeft een relatief hoge beoordeling, dan kan een aanzienlijk gedeelte van de reageerders het niet laten haar afkeur te uiten. En in een extreem geval krijg je dan een discussie zoals die bij de recensie van Watch the Throne wordt gevoerd. Reden voor onze recensent Rob van den Aker om er een column aan te wijden.

Terwijl ik al breakdancend in mijn Zoo York-kloffie graffiti op de muur spuit, genietend van het door Pete Rock geproduceerde meesterwerk Center of Attention van InI - je weet wel, dat album met die meesterlijke scratches en tekstueel sterke rappers - klop ik mezelf op de borst: ik weet tenminste nog wat echte hiphop is. In tegenstelling tot die schrijvers van Hiphopleeft: vanochtend las ik nog dat een cultuurbarbaar Watch the Throne een drie-en-een-half had gegeven. Wat dat betreft kunnen ze die site beter “Hippopleeft” noemen.

Voor de lezers die niet direct doorhebben dat ik sarcastisch ben: dat is wel het geval. Wellicht moeilijk te geloven voor ons trouwe backpackpubliek. Je weet wel, de hiphopliefhebbers die het nodig vinden om bij elk commercieel album te zeggen dat het geen “echte hiphop” is. Hetzelfde soort mens dat op YouTube meer sneren bij 50 Cent en Lil Wayne achterlaat dan positieve reacties plaatst bij haar geliefde Atmopshere, CunninLynguists of R.A. the Rugged Man. Het zijn de zelfbenoemde hiphopkenners. Voor dit soort volk zal de door mij geschetste situatie in de openingszinnen als muziek in de oren klinken.

Voor de goede orde: ik vind het prima dat deze hiphopfanaten meer genieten van Brother Ali en Madlib dan van Curren$y en Kanye West. Maar waarom moet dit altijd gepaard gaan met gescheld op ''de commercie'' en gehaat op de bijbehorende artiesten? En waarom is er altijd dat belerende toontje in combinatie met het wijzende vingertje? Een prachtig voorbeeld is de reactie van MG, die bij de recensie van Watch the Throne laat weten dat het hier toch echt geen hiphop betreft. Of hij de Nobelprijs gaat winnen met zijn beredenering is een tweede: “Het is niet om aan te horen en ja ik zeg het nogmaals, dit is geen hip-hop klaar. Ik weet dat hip-hop subjectief is, maar als je de kenners zou vragen of dit hip-hop is zouden ze je zwaar uitlachen.” En niet alleen de twee beste zakenmannen in de scene, maar ook DJ Khaled, Lil Wayne en Nederlands eigen Hydroboyz moeten het op onze site ontgelden.

Een term die door de anonieme internetbackpackers vaak wordt gebruikt is “echte hiphop”. Maar wat is “echte hiphop” in hemelsnaam? En waarom maakt Atmosphere dit volgens de kenners wel, en Kanye West niet? Gaan we terug in de tijd, en beluisteren we de muziek van bijvoorbeeld grondleggers Sugar Hill Gang dan horen we dat deze vorm van hiphop uiterst dansbaar is door de eendimensionale beats en de teksten die eenvoudig en repetitief zijn. Komen we weer bij Atmosphere, dan zien we dat de producties veelal rauw klinken en uit meerdere lagen bestaan, terwijl rapper Slug er in de meeste gevallen complexe rijmschema’s op nahoudt. En dan kun je voor Slug ook artiesten als DOOM, Sage Francis en Shad invullen.

Beluister je de hedendaagse muziek van Kanye West, dan hoor je dat luchtige soulsamples worden gecombineerd met bombastische knallen op drumapparaten. Sommige artiesten voegen daar nog een dikke laag synthesizers aan toe, bijvoorbeeld The Black Eyed Peas, waardoor de muziek makkelijk verteerbaar is voor in de clubs en disco’s. De raps, die makkelijk zijn te volgen en in veel gevallen over het luxe leven gaan, neigen ook meer naar de eenvoud van bijvoorbeeld Sugar Hill Gang. Dus als je al wilt spreken over “echte hiphop” dan lijkt The Black Eyed Peas meer aan dit profiel te voldoen dan de gemiddelde backpackrapper.

Maar liefhebbers van Curren$y, Lil Wayne en Rick Ross zul je niet over “echte hiphop” horen. Wordt er gerapt, één van de vier elementen van hiphop, dan behoort het wat hen betreft al tot het genre hiphop. En dat doet Gucci Mane net zo goed als CunninLynguists. Ook zal je een Lil B-fan geen negatieve reactie zien plaatsen bij Y Society. Waarom? Misschien omdat hij de betreffende muziek niet kent, maar waarschijnlijk omdat hij liever geniet van de voor hem/haar mooie muziek in plaats van dat hij energie steekt in het haten op muziek die hem/haar niet ligt. En dat zou de backpacker ook maar eens moeten doen. Hij hoeft de muziek van mainstreamartiesten echt niet te omarmen, maar stelselmatig op bepaalde artiesten haten is evenmin nodig. Als een Sjaak-fan zich volwassen op een forum kan gedragen, moet een zelfingenomen Masta Ace-liefhebber dit toch ook kunnen?

Kortom: het oeverloos gekanker op mainstreammuziek moet maar eens afgelopen zijn. Dat je rappers ervan beschuldigt Disney-figuren te zijn zorgt vaak voor een onzinnige discussie, en het toont vooral aan dat je zelf een kortzichtige blik hebt op de scene. En voor de hardnekkige backpacker die nog altijd het verschil ziet tussen “echte hiphop” en mainstreammuziek, lees eens het interview dat Hiphopleeft in 2008 met Brother Ali hield. De Rhymesayers-grootheid gaf toen het volgende aan over een groep undergroundhiphopfans: “Zij denken dat de muziek die zij luisteren puurder is dan die van commerciële muziek” en even later “De mensen die naar 50 Cent luisteren, die zijn stom, ik luister Brother Ali, dus ik ben slim (…) Dat is dus, wederom, helemaal niet waar.” Dus denk de volgende keer aan Brother Ali als je ziet dat Hiphopleeft een positieve beoordeling geeft aan een commerciële artiest en probeer ook eens wat meer te genieten van de artiesten die je zelf goed vindt. You ain’t gotta like it, cuz the hood gon’ love it.