Door Dennis L'Ami, 10-7-‘12

Als hiphop zichzelf serieus neemt zou het een ambassadeur moeten aanwijzen die the culture vertegenwoordigt in de media: KRS-One.

In de aftermath van de jaarlijkse Hiphop Appreciation Week (de jaarlijkse week waarin de hiphopcultuur in al haar facetten wordt gevierd, gepromoot en uitgedragen door hiphoppers wereldwijd) wil ik stilstaan bij de vleesgeworden hiphopambassadeur himself: KRS-One. Tien jaar geleden onthulde The Blastmaster tijdens een ceremonie bij het gebouw van de Verenigde Naties in New York een document dat hij The Hiphop Declaration of Peace doopte. Met het document wilde hij het volgende: ''To establish hiphop as an international culture for peace, decriminalize hiphop's public image and declare peace unto the hiphop nation once and for all.'' Ondertekenaars waren onder andere gedelegeerden van de VN en vele prominenten uit de scene. Van DJ Red Alert tot Fat Joe en van Queen Latifah tot Crazy Legs. Het was wat mij betreft een eerste stap op weg naar iets dat nog veel verder kan gaan: de oprichting van een hiphopvertegenwoordiging of op zijn minst een ambassadeur. Ik zal uitleggen waarom dit belangrijk is.

Een DJ, een rapper, een breaker of een schrijver vertegenwoordigt een cultuur. Een natie zonder land. Een familie met waarden en normen. Een head uit Finland kan moeiteloos chillen met een graffitischrijver uit Ghana door hun gemeenschappelijke taal: hiphop. Dat is de ene kant van de medaille; de zachte kant, de warme kant die uitgaat van verbondenheid en respect (het laatste thema van de Hiphop Appreciation Week). Maar daarmee bouw je nog geen cultuur die lang meegaat en mensen blijvend kan verbinden. KRS-One onderkent dit probleem, getuige zijn boeken (The Gospel of Hiphop zou je kunnen lezen als een bijbel voor hiphopcultuur) en teksten waarin hij zinspeelt op eenheid binnen de cultuur (onder andere in het nummer Squash All Beef uit 1995).

Tijdens zijn lange loopbaan (hij kickte al wack-MC’s uit het park toen ik nog rondzwom als eencellig wezen) komt hij vaak terug op dezelfde thema’s. Een belangrijke is het bouwen van families. In nummers als A Friend (1997), Plan Up Your Family (1997) en The Only One (2003) hamert hij op familiewaarden en vriendschap, iets wat onder rappers nooit bijzonder populair is geweest. 16 Inch rims, booty this, golden chain that - je zult KRS er niet over horen en dat maakt hem tot een oase in een woestijn die commerciële hiphop heet. Wat veel cats tegenwoordig vergeten is dat je dorst krijgt in een woestijn en morgen ook nog water moet hebben. Daarom levert een langdurige investering in een oase meer op dan het najagen van snelle statussymbolen, omdat je daar simpelweg niet van kunt leven. Dit is waarschijnlijk de reden dat KRS altijd vooraan heeft gestaan om de eenheid van de hiphopfamilie te verdedigen. It’s not about now, it’s about when we get old, rapte hij in het nummer The Only One. Het is hard werken om iets op te bouwen. Het is makkelijker om iets af te breken.

Dit leerde hij the hard way door de dood van zijn DJ, Scott La Rock, die werd doodgeschoten tijdens het sussen van een ruzie. Hierna besloot de jonge KRS-One te gaan strijden voor meer eenheid binnen de scene. Voor het nummer Self Destruction wist hij een grote groep bekende rappers te strikken. Heavy D, MC Lyte, D-Nice, Chuck D en vele anderen droegen bij aan een voor die tijd ongekend staaltje unity. KRS is daarna nooit meer gestopt met het nadenken over de rol die hiphop kan spelen in het leven van een head en heeft met zijn boek The Gospel of Hiphop zelfs een serieuze poging gewaagd tot een soort hiphopbijbel te komen. Dit ook weer om de duurzaamheid van de cultuur te waarborgen. Nooit is hij meegegaan met de trend van het moment. Sterker, zijn collabo met P Diddy zorgde voor een bescheiden hitje, waarmee hij aantoonde dat je met de juiste mensen en het juiste catchy deuntje altijd in the charts kan terechtkomen; iets wat exact zijn bedoeling was geweest, verklaarde hij later.

Wat KRS goed heeft begrepen is het feit dat je de toekomst van hiphop niet beter kunt helpen dan door kinderen in de traditie van de four elements op te voeden. Om dat voor elkaar te krijgen moeten er plekken worden gecreëerd waar vrijuit hiphop kan worden ‘beleden.’ De Temple of Hiphop (spiritueel centrum voor behoud en promotie van hiphopcultuur), die is opgericht in New York en inmiddels ‘filialen’ over de hele wereld kent waaronder Amsterdam, is wat dat betreft een goede start. Maar om een cultuur te vestigen en voor langere tijd een voedingsbodem te geven is er meer nodig dan tot Temples omgedoopte buurthuizen. Er zou geld kunnen worden ingezameld om gemeenschappelijke vrijplaatsen te kunnen bouwen, gelijk kerken en moskees; wereldwijd. Niet dat er een priesterorde moet worden aangesteld met Africa Bambaataa als opperpaus, maar het organiseren van je familie is niet zo vreemd.

Het is niet meer dan normaal dat een bepaalde cultuur een ruimte heeft om samen te komen om zo te bouwen aan tradities en feestdagen en dergelijke. Aan geld zou het niet hoeven te liggen: de miljoenenindustrie die hiphop heet wordt natuurlijk wel gerund door grote corporaties, maar de kracht van undergroundhiphop is nu altijd geweest dat er iets werd gecreëerd uit niets. Aan vrijwilligers is er binnen de scene zelden gebrek. Sterker, de scene hangt van vrijwilligers aan elkaar. Blood is thicker than water en familie staat naast je als het erop aankomt.

Ondanks zijn enorme succes is KRS één van de weinigen binnen hiphop die ondanks zijn enorme ego nooit het grote belang van hiphop als positieve kracht onder de jeugd uit het oog is verloren. Daarom stond hij tien jaar geleden voor het VN-gebouw. Waarom zouden we als cultuur geen vertegenwoordiger aanwijzen die namens hiphop kan reageren op actuele gebeurtenissen, waar nodig? Hoe staat hiphop tegenover illegaal downloaden; kan een ambassadeur de scene tot meer eenheid brengen? Kan een ambassadeur bekende rappers eerder bewegen in actie te komen als er een ramp gebeurt als Katrina in New Orleans, als ‘onze mensen’ hulp nodig hebben?

Als er één cultuur is die maar al te vaak te kampen heeft met vooroordelen van buiten en verdeeldheid van binnen is het de onze. Als er één rapper is die het intellect heeft om ons te vertegenwoordigen is het KRS, en daarom zou hij wat mij betreft de eerste president moeten worden of this culture called hiphop.