Anticon

Door Niels Waarlo, 20-2-‘12

In de rubriek Afgestoft recenseert Hiphopleeft albums die het niet verdienen in de vergetelheid te raken. Deze keer is het de beurt aan Bottle of Humans, het debuutalbum van de bijzondere artiest Sole.

Met zijn naam zet hij eigenlijk al de toon: Sole is een einzelgänger binnen de hiphop, een outsider die nauwelijks bekend is bij het grote publiek. De rapper, tevens producer en medeoprichter van het label Anticon, is misschien nog het bekendst van zijn aandeel op Deep Puddle Dynamics, een project met Alias, Doseone en Slug (Atmosphere) waarop flink wordt geëxperimenteerd. Ook het solowerk van de excentrieke MC is allesbehalve alledaags te noemen en verdient het om eens onder de aandacht te worden gebracht.

Op Bottle of Humans (2000) sleept Sole ons met zijn vervreemdende muziek zijn gedachten in. Dit doet hij door middel van abstracte teksten vol metaforen en een duistere, sarcastische vorm van humor. Hij lijkt zijn hele belevingswereld te willen beschouwen, van zijn plaats in de hiphopindustrie tot hoe hij zijn bestaan ervaart. Met zijn lyrics deelt hij zijn gedachten, wat hem door zijn poëtische teksten vol scherpe lines als “If hiphop is a movement, I am the moronic reincarnation of kinetic energy” erg goed lukt. Je krijgt een beeld van hoe Sole in het leven staat. Dit is weinig positief als we dit album mogen geloven, vaak zijn de gedachten namelijk gevuld met melancholie of zelfs pure wanhoop. Zo rapt hij op Saving the Children dat hij eigenlijk nooit geboren had willen worden (“Living ain't all that, I want to go back to non-existence”), maakt hij op I Don’t Rap in Bumper Stickers duidelijk dat hij niets om populariteit geeft (“Please remove my name from your rap popularity contest”) en vraagt hij zich op Suicide Song af waarom hij eigenlijk teksten schrijft (“I've forgotten why I write these things down//Even as I write this I'm realizing how useless it is to put ideas to words”).

Maar wat Sole het meest van andere rappers onderscheidt is de manier waarop hij zijn teksten brengt. Beter gezegd: de afwezigheid van structuur in zijn teksten. Of, zoals hij het zelf op Dismantling Sole’s Ego beschrijft: “My odd facade iconoclast no longer enslaved by the concept of bars.” Sole permitteert zichzelf een zeer vrije versvorm waarin nauwelijks plaats is voor rijmschema’s. Sterker nog: meestal rijmt hij überhaupt niet. Desondanks presteert Sole het om zijn teksten vlot te laten lopen; wie niet oplet valt het aan het begin misschien niets eens op dat er amper wordt gerijmd. Wel is het af en toe moeilijk te volgen door de vrij moeilijke lyrics en het hoge tempo dat continu wordt aangehouden.

Dit alles doet hij over prima producties, verzorgd door verschillende producers, waaronder Alias, Matth en Controller 7. Deze producties staan zelf doorgaans niet veel op de voorgrond zodat de meeste aandacht naar de rapper gaat, maar er valt op instrumentaal vlak zeker wat te beleven. Ondanks dat de beats vrij simpel zijn en vaak uit niet meer bestaan dan percussie, een baslijn en een sample zit er flink wat variatie in. Ze variëren van relaxt en jazzy tot duister en somber, al ligt de nadruk op dat tweede door het gebruik van dreigende strijkers en andere mistroostige samples. Ondanks de verschillen weten ze een bijzonder fijn sfeertje neer te zetten dat het album tot een geheel smeedt.

Bottle of Humans is een apart en interessant album. Tekstueel vervreemdend en hoogstaand, qua flow bizar maar toch goed beluisterbaar en ondersteund door prima producties, die dit tot een sfeervol album maken. Het is geen easy listening en duurt met zijn zeventig minuten wat lang doordat er toch enkele mindere nummers tussen staan, maar is absoluut de moeite waard. Overigens is er in 2003 een remaster uitgekomen waarop drie tracks zijn geschrapt, waardoor het probleem van de lengte grotendeels is opgelost. Sole is een unieke artiest die meer aandacht verdient, al is het logisch dat hij nooit immens populair zal worden: daar is zijn muziek te eigenzinnig voor.