Door Daniël Logt, 18-4-‘11

Hij heeft een vulgair, triest en extravagant verleden. Van rechtszaken voor seksuele intimidatie, naar als dakloze van feest naar feest banjeren, om vervolgens nummers op te nemen met grootheden als The Notorious B.I.G. en Havoc van Mobb Deep. Met het langverwachte tweede studioalbum in zicht neemt Hiphopleeft je mee in een achtbaanrit door het verleden van de optimistische flowvirtuoos R.A. the Rugged Man.

Uncommon Valor: A Vietnam Story

Hij is geboren in een gebroken gezin. Zijn broer en zus zijn lichamelijk en geestelijk gehandicapt in het leven gebracht en zijn vader heeft een intens buitenshuis leven bij de luchtmacht. Nee, R.A. - waar de initialen voor staan is onbekend - Thorburn is van jongs af aan niet gezegend met een fijn gezinsleven. Toch heeft hij niet veel slechte herinneringen aan zijn jeugd. Hij is voornamelijk trots op zijn vader en diens verdiensten in de Vietnamoorlog.

Zeventien jaar later, in 1991, begint R.A. in het New Yorkse Suffolk County zijn rapcarrière. Met een boombox op de schouder loopt hij met veel zelfvertrouwen de gangen van verscheidene lokale rapstudio’s door. Bij kamers waar mensen als Busta Rhymes en The Trackmasters nummers aan het opnemen zijn komt hij binnen om de aanwezige personen 'de beste rapper van tegenwoordig' te laten horen. Na het bandje, dat jammer genoeg nooit op internet is beland, in de recorder te hebben gedrukt komt het geluid van een jonge, rappende R.A. uit de speakers. Waar hij over rapte? Over hoe hij de ‘best rapper out there’ is.

Op de middelbare school, nog steeds in Suffolk County, doet R.A. het qua cijfers erg goed, maar er zijn problemen met zijn houding. Hij is drukker dan de meeste kinderen en wordt na een tijdje zelfs in de door hemzelf benoemde “retarded classes” gezet. Uiteindelijk kan zijn vader ook niet meer tegen zijn puberale gedrag en R.A. wordt het huis uitgeschopt. Zo komt hij in het straatleven terecht, wat later voor de nodige leuke lines in zijn raps heeft gezorgd ("All the stuf you heard about me, is probably true//Heard I got the aids virus? I probably do"). Hij slaapt bij vrienden thuis, of bij gebrek aan alternatief in winkelcentra.

Op twaalfjarige leeftijd ontmoet hij in de straten van New York ene Bob, een beatboxer. Met Bob op de achtergrond begint R.A. te rappen, en hij krijgt er geen genoeg van. Hij gaat van huisfeest naar huisfeest en houdt freestyle-battles tegen iedereen die interesse heeft. Zo bouwt hij in de New Yorkse straten een groep op met up-and-comings als Akinyele en The Notorious B.I.G. Met deze mede-MC’s begint hij vervolgens beats uit te wisselen, liedjes te schrijven en ook shows te geven. Hierdoor krijgt hij steeds meer lokale bekendheid onder de artiestennaam Crustified Dibbs, tot op het moment dat hij als achttienjarige MC tekent bij Jive Records, dat als winnaar uit de bus komt nadat zeven andere labels, waaronder Def Jam en Warner Bros, hem ook willen tekenen. En R.A. maakt ten volste gebruik van zijn contract: hij rijdt rond in limousines en eet bij de duurste restaurants. Maar waarom ook niet, met een vijf nullen tellend jaarlijks salaris?

Cunt Rennaissance

Toch loopt voor R.A. niet alles op rolletjes. Rond 1993 krijgt hij tot zijn ongenoegen te horen dat Jive het nummer Break a Bitch’ Neck (met Akinyele en Kool G Rap) niet wil uitbrengen, omdat het te vrouwonvriendelijk zou zijn. Wanneer Jive later te horen krijgt dat R.A. met The Notorious B.I.G. een nummer zal gaan opnemen vraagt het label om een track die het goed zal doen op de radio. Als wraak voor het niet toelaten van Break a Bitch’ Neck bedenkt R.A. een track die zó vulgair is dat geen enkel radiostation het ooit zou durven draaien. Voilá Cunt Rennaisance: een track waar onderwerpen als maagden, anale seks en vagina’s die met lepels worden opengescheurd veelvuldig aan bod komen. Een stunt waar R.A. zelf erg om kan lachen, maar Jive ziet de humor er niet van in.

Every Record Label Sucks Dick

Zo begint zijn relatie met Jive al gauw krakkemikkig te worden. Toch wordt hij niet ontslagen, omdat de hoge piefen van het bedrijf vinden dat hij wel veel potentie heeft, in tegenstelling tot de rest van de werknemers op het kantoor. Uiteindelijk, in 1994, besluit R.A. zelf om bij het label weg te komen, dus gaat hij zich raar gedragen om ontslagen te worden. Zo maakt hij foto’s van zijn geslachtsdelen, waarna hij die door het kantoor verspreidt. Vrouwelijke collega’s beginnen hierna over R.A. te klagen, omdat ze zijn fratsen zo ver vinden gaan dat ze niet eens meer bij hem in de lift durven te staan. Eén van de vrouwelijke medewerkers van Jive klaagt hem later zelfs aan voor seksuele intimidatie. Jive weet haar af te kopen met geld afkomstig van R.A.’s loon, maar de rapper wordt alsnog niet ontslagen. Hierna begint hij zich nóg extremer te gedragen. Zo brengt hij bij een show een van de straat geplukte prostituee en een in plakband opgerolde zwerver op het podium, om daarna zichzelf en de zwerver te gaan zitten bedrinken. Om het nog even een stapje erger te maken gooit hij vervolgens met zijn crew muziekboxen en speakers het publiek in, waar een rel het gevolg van is. Iets waar hij later in interviews vaak lachend naar terugkijkt, maar de bijwoners van de show vast niet.

Dit extreme gedrag heeft echter een averechtse uitwerking voor R.A.; in plaats van de rapper te ontslaan houdt Jive hem nog jarenlang onder contract, simpelweg omdat het label hem wil stangen. Als hij uiteindelijk rond 1997 toch weg kan bij Jive staat hij bij een groot deel van de Amerikaanse platenmaatschappijen op de zwarte lijst. Daarnaast is hij, als gevolg van het netgenoemde optredenfiasco, van 1995 tot 1998 ook nog eens op de zwarte lijst voor live-optredens en muziekstudio’s geplaatst. Toch krijgt hij het voor elkaar om bij Priority te tekenen, maar daar heeft hij eveneens pech: het label wordt overgenomen door Capitol, dat liedjes voor op de radio eist. En omdat R.A. niet commercieel is ingesteld, en hij zich liever in de undergroundscene bevindt, zou dit ook niet in een goede samenwerking resulteren. Zo verlaat hij in 1998 zijn tweede platenmaatschappij binnen een korte tijd.

Lessons

Hierna, rond de eeuwwisseling, slaapt R.A. weer in de straten; al het geld dat hij in het verleden heeft verdiend is verbrast door zijn uitbundige levensstijl. Hij verkoopt kopieën van de liedjes die hij bij Jive had opgenomen om in leven te blijven. Met zijn laatste beetje geld begint hij onafhankelijk dingen op te nemen en hij komt in aanraking met hiphopgrootheden als Mobb Deep, Buckwild en The Alchemist. Zo rapt hij op het in 2004 uitgekomen nummer Lessons: "I’ve got love for Havoc from Mobb Deep//When I was broke sleepin' in the street he hooked me up with a free beat//Alchemist you still my little buddy//Even though you stole that Royce da 5'9'' The King beat from me." Hierin refereert R.A. aan de beat onder zijn nummer Stanley Kubrick, dat later ook werd gebruikt op I’m the King van Royce da 5'9''.

Rond deze tijd begint R.A.’s bekendheid weer toe te nemen, maar die bereikt nooit de hoogte van de roem die zijn vrienden en collega’s wel hebben gehaald. Dat vindt R.A. echter geen probleem. Zo vertelt hij later in zijn vaak humoristische videoblogs op het Nature Sounds-videokanaal op YouTube: “I haven’t had a job in 20 fucking years, all I do is write rhymes. They love my music all over the planet. I could go to a venue, rock the show. Beautiful women! Mad people saying 'Oh, R.A. you’re the greatest!' I walk out of the venue, I walk a block away and I’m back to normal. Normal place, people don’t even recognize me. And that’s the way I want my life to be!”

Niet veel later, rond 2003, vindt hij eindelijk geluk in zijn zoektocht naar een platenmaatschappij: interviewer Devin Horwitz tekent hem bij het net opgerichte Nature Sounds, nadat laatstgenoemde met R.A. een interview voor Vice Magazine had afgenomen. Hier krijgt R.A. meer de vrijheid om zijn creativiteit de vrije loop te geven en te doen en laten wat hij wil. Zo vertelt R.A. in het interview met Village Voice: “If I want to smack my cock against the speaker for 13 songs, I could do that.” Daarnaast vertelt hij dat deze onafhankelijkheid in combinatie met internetpromotie hem heeft geholpen in het vinden van zijn plek in de rapwereld.

Ook zijn flow ontwikkelt zich rond deze tijd meer; hij gooit er steeds vaker een ratelflow uit die soms minutenlang kan duren. In 2004 brengt hij dan eindelijk zijn eerste studioalbum uit: Die, Rugged Man, Die, met producties van onder andere Ayatollah. Het album wordt aardig ontvangen, doch kan er niet worden gezegd dat R.A. op deze plaat zijn volle potentie laat zien. Het geheel bestaat vooral uit grappige nummers, die voor één keer leuk zijn, maar echte bijblijvertjes zijn het niet.

Vijf jaar na dit album, in 2010, sterft R.A.’s vader aan longkanker. Omdat zijn vader de kans krijgt om zich op de dood voor te bereiden, doet het laatstgenoemde allemaal weinig meer. Sterker nog, R.A. vertelt in een interview dat zijn vader de laatste paar maanden van zijn leven gelukkiger is geweest dan ooit tevoren. Elke dag werd hij wakker met een lach op het gezicht, en de dag zou op diezelfde manier weer eindigen. Een levensinstelling die R.A. duidelijk heeft gevolgd, omdat we hem gedurende het leven bijna nooit verdrietig zullen zien, zelfs niet als de dood van zijn vader wordt aangekaart.

Momenteel is R.A. bezig met zijn tweede studioalbum, dat dit jaar zou uitkomen. Zo heeft R.A. Thorburn toch een vreselijk hobbelig leven achter de rug, maar zijn gedachtegang blijft na elke mentale klap nog hetzelfde optimisme uitstralen. Als je het oeuvre van R.A. beluistert zijn emotionele liedjes ook eerder uitzondering dan regel; zijn muziek gaat meestal wel over het zwerversbestaan, soa’s en blut zijn, maar dat wordt altijd grappig gebracht. Zijn optimisme heeft hem in zijn leven zeker geholpen, want hij heeft vreselijke dingen meegemaakt, maar hij blijft toch altijd doorgaan. Deze gedachtegang getuigt ervan dat R.A. the Rugged Man geen emotioneel persoon is. Hij is een uit huis getrapte, door elke platenmaatschappij uitgespuugde zwerver, met een eeuwige lach op het gezicht.